3 تعریف جامع و زیبا در مورد علم ترویج و آموزش کشاورزی
- گسترش، پیشبرد و ارتقاء علم ترویج و آموزش کشاورزی - توسعه کمی و کیفی نیروهای متخصص - بهبود بخشیدن به امور آموزشی و پژوهشی در زمینه های مربوط به علم ترویج و آموزش کشاورزی
ترویج و آموزش کشاورزی نوعی آموزش غیر رسمی به روستائیان و علاقمندان به کشاورزی برای آشنائی و استفاده از فناوریهای نو جهت افزایش تولید و بهرهوری و درآمد و ارتقای سطح زندگی تولیدکنندگان کشاورزی و رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و روستائی است.........
بخش كشاورزي نه تنها از عوارض تغيير اقليم به جان آمده است، بلكه خود عامل انتشار 14 درصد از گازهاي گلخانه اي به شمار مي آيد.
به گزارش ايانا و به نقل از سازمان خواربار و كشاورزي ملل متحد (فائو)،
بخش كشاورزي نه تنها از عوارض تغيير اقليم به جان آمده است، بلكه خود عامل
انتشار 14 درصد از گازهاي گلخانه اي به شمار مي آيد.
ارتباطات سنتي و لزوم توجه به آن در فعاليت هاي ترويج كشاورزي
دكترعباس نوروزي ـ كارشناس ترويج
خاصه توسعه روستائي و كشاورزي به عنوان آرمان و كمال مطلوب مطمح نظر جميع كشورهاي جهان سوم مي باشد . نيل به اين مهم همچون هر مقصد و منظور ديگري مستلزم بهره گيري از ابزار و ادوات و يا فراهم نمودن شرايط مورد نياز است . يكي از اين موارد كه در طي دو دهه اخير توجه خاصي به آن معطوف شده است مقوله “ارتباطات” مي باشد . از آنجائي كه مفهوم ارتباطات نظير بسياري ديگر از مفاهيم علمي و دانشگاهي ريشه در كشورهاي غربي داشته و يا حداقل اينكه ادبيات مرتبط با آن در اين كشورها نضج گرفته و سير تكاملي خود را پيموده است ، مراد از ارتباطات نيز غالباً تداعي كننده مواردي همچون اينترنت ، اينترانت و يا رسانه هاي ارتباط جمعي مثل راديو و تلويزيون و مطبوعات مي باشد و با همين ديدگاه است كه متوليان توسعه روستائي و كشاورزي در كشورهاي در حال توسعه غالباً توسعه شبكه هاي ارتباطي و اطلاع رساني در كشورهاي خود را مترادف با توسعه من باب مثال گسترش شبكه هاي اينترنت تلقي مي نمايند . در حاليكه پيش از وارد شدن اين مفاهيم در عرصه فعاليت هاي معطوف به توسعه در اين كشورها ، نظام هاي اجتماعي اين ممالك به گونه اي كارآمد از ارتباطات سنتي بهره مي گرفتند . همچنين خصايص اين گونه هاي ارتباطي ، نشر و تسري اطلاعات در زمينه هاي گوناگون و به سياقي كاملاً گسترده و مناسب را در پي داشته است . آنچه كه در اين نوشتار مورد توجه و تأكيد است تبيين جايگاه ارتباطات و به ويژه ارتباطات سنتي در فرآيند توسعه روستائي و كشاورزي و لزوم شناخت و متعاقب آن بهره گيري مؤثر از آن در فعاليت هاي ترويج كشاورزي است ...
يكي از سازوكارهاي بسيار مهم هر سازمان
ترويجي براي اطلاع از نتايج و پيامدهاي برنامه هايش، نظارت،كنترل و ارزشيابي و
برنامه ريزي مجدد از روي اطلاعات گذشته و حال و پيش بيني ها در آينده مي باشد، و
چون وجود نظام هاي ارزشيابي كارا، باعث افزايش نظارت، كنترل و ارزشيابي و
بهبود در گردش اطلاعات و ايجاد بازخوردهاي منظم و مناسب مي شود، و به عنوان مثال،
اگر فعاليتي به دلايلي نظير عدم سازگاري با وضعيت اجتماعي، اقتصادي مخاطبين خود و
غيره، با مشكلاتي روبرو شود، اين نظام به سرعت باعث بازخورد نتايج به برنامه ريزان
خواهد شد، و از سلب اعتماد گروههاي هدف جلوگيري به عمل مي آورد. بنابراين، اين
نظام ها..........
شايد يکي از مهمترين فعاليت ها در زندگي اجتماعي بشر امروز را بتوان مديريت دانست. در عصر حاضر به مدد اين فعاليت است که ماموريت ها و اهداف سازمان ها تحقق مي يابد، از منابع و امکانات موجود بهره برداري مي شود و توانايي و استعداد انسان ها از قوه بالفعل درمي آيد. مديراني که مسئوليت توصيه هاي ترويجي را در جهت اشاعه علوم و فنون و تکنيک هاي کشاورزي در روستا بر عهده دارند، در انجام وظايف و رسالت عظيم خود بايد فرآيندي را دنبال کنند که شامل اجزايي چون، برنامه ريزي، سازماندهي، نظارت و کنترل، انگيزش، ارتباطات، هدايت و تصميم گيري است.
هدف ترويج كشاورزي در اولين دهه تاسيس عبارت بود از: فراهم آوردن موجبات ارتقاء بر سطح زندگي كشاورزان و تامين رفاه اقتصادي و اجتماعي بهتر براي جامعه توليد كننده محصولات كشاورزي كشور به طوري كه با تجهيز .....
كارل وينبرگ پنج اصل مهم را در آموزش بزرگسالان برشمرده كه داراي نقشي کاربردي براي آموزشگران و مروجان براي ارتباط با ارباب رجوعان بزرگسال است كه اين پنج اصل به اين شرح ميباشند:
1. افراد در محيط آزاد ياد مي گيرند نوع محيطي که آزاد است به افراد اجازه مي دهد تا .....
فرانسه:ساده کردن پیام به نحوی که برای مردم قابل فهم باشد.
هلند:ترویج یعنی روشن کردن راه برای مردم
استرالیا:ترویج عملی است که پیشترفت در جهت مطلوب را تحریک می کند.
بهترین تعریف ترویج کمک به مردم برای رفع مسائل و مشکلاتشان است که توسط آمریکا ارائه شده است.
بنابراین می توان گفت ترویج فرایندی مستمر در جهت ارائه اطلاعات ثمر بخش به مردم(بعد اطلاع رسانی ترویج)و سپس کمک به آنان در جهت کسب معلومات-مهارتها و نگرشهای لازم برای استفاده موثر از این معلومات (بعد آموزشی ترویج)میباشد.
آموزش،
توانایی لازم را جهت درکصحیح از زندگی، اصول و
قوانین حاکم برروابط انسانی، کمال و
معنویت، بهرهبرداریبهینه از منابع و رشد و
تعالی فردی و اجتماعیرا فراهم میآورد..........
**دوستان هر مطلب جدید در مورد رشته ترویج بخواین اینجاهست حتما دیدن کنید.**
۱ـ انتقال و اشاعه نواوریهای سودمند کشاورزی و همچنین دانش موجود به افراد به منظور افزایش کمی وکیفی تولید کشاورزی و بهزیستی همگانی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. 2- تعريف وهدف:
نقش نيروی انسانی در توسعه و شکوفائی جامعه به قدری مهم و دارای ارزش است که بنابر عقيده بسياری از روشنفکران و دانشمندان منابع انسانی متخصص و ماهر موجود در يک جامعه، از مهمترين دارائی های آن به حساب می آيند. ( زمانی پور ، ۱۳۷۳ ). در طی چند دهه اخير .................
انجمن علمي ترويج و آموزش کشاورزي با همکاری حوزه معاونت پژوهشی سخنرانی علمی تحت عنوان « نقش آموزش و ترويج در توسعه روستايي » را با حضور دکتر همايون موتمني معاون پژوهشي ، مهندس غنودي رييس دانشکده فني مهندسي ، دين پناه مدير گروه رشته ترويج و آموزش کشاورزي ، .....
- روش هاي گروهي و انفرادي - ملاقاتهاي انفرادي: احتمالاً مهمترين جنبه ي همه فعاليتهاي ترويجي است كه از قدرت زيادي جهت ايجاد اعتماد به نفس بين كشاورز و مروج برخوردار است. البته متداولترين مشكل تماس شخصي بين مروج و كشاورز، ملاقاتهايي در مزرعه است كه به علت تماس خود با زارع بيشترين نقش را ايفا مي كند. يك نوع ملاقات در محل كار مروج نيز موجود مي باشد كه آن هم بستگي به حسن انجام كار وبر خورد روح بستگي دارد كه حس علايق زارعان توسط مروج بر انگيخته مي شود.
هدف ترويج كشاورزي در اولين دهه تاسيس عبارت بود از: فراهم آوردن موجبات ارتقاء بر سطح زندگي كشاورزان و تامين رفاه اقتصادي و اجتماعي بهتر براي جامعه توليد كننده محصولات كشاورزي كشور به طوري كه با تجهيز نيروي انساني و افزايش درجه اگاهي و كارايي و مهارت آنها از روشهاي پيشرفته توليد و استفاده از تكنيك هاي جديد بتوانند به نفع يك اقتصاد پيشرفته روستايي از منابع توليد كشاورزي و انساني خود به بهترين وجه بهره برداري نموده و از مظاهر زندگي جديد برخوردار گردند. بديهي است رسيدن به چنين هدفي منافع كلي از نظر همه طبقات را در بر خواهد داشت و كمك به پيشرفت اقتصاد كشور خواهد بود.
انتشارات نشريات تحقيقي ترويجي دراين نشريات گزارش كاملي از طرحهاي تحقيقي ترويجي اجرا شده در شرايط بهره بردار تهيه و در اختيار مولدين بخش كشاورزي جهت استفاده مناسب از نتايج حاصله از اين طرحها قرار مي گيرد تا بهره برداران بخش كشاورزي بتوانند بنحو مطلوب از نتايج يافته ها در رفع مشكلات و تنگناهاي موجود بهره بگيرند و بدين طريق ارتباط محكم و مستمري بين تحقيقات مروجين و مولدين ايجاد شود .....
آموزش ،بنيان توسعه است. ترويج مكتب تحقق آموزش روستاييان است پس آموزش مبتني بر اين مكتب، بنيان توسعه روستايي است.
علم ترويج بنا به ضرورت زمان پا به عرصه ي دنياي علم گذاشت، به گواهي تاريخ، يكي از دلايل عمده پيروزي متفقين در جنگ جهاني دوم، رونق نهضت ترويج كشاورزي در كشور امريكا بود. در زماني كه اروپا در آتش خشم جنگ به جهنمي هول انگيز مبدل شده بود و مزارعي كه واژه فقر و نداري را براي اروپاييان به واژه غريبي مبدل ساخته بود، ...........
Agricultural Research,Education and Extension Organization(AREEO)is the largest responsible body for agricultural research ,education and extension in Iran. The establishment of some agricultural research institutes in Iran dates back to more than 80 years ago. Among these institutes, Razi Vaccine and Serum Research Institute (1924), Animal Science Research Institute (1933), Plant Pests and Diseases Research Institute (1943),and Seed and Plant Improvement Institute (1959) could be named as pioneer research institutes... more
از آغاز فعاليت هاي آموزشي و
ترويجي در تشكيلات اداري ، در موسسات آموزشي ـ پژوهشي و دانشگاه هاي كشور، صدها
گزارش، مقاله، كتاب، جزوه، نشريه ، فيلمنامه و فيلم درباره فسلفه ، اصول ، روشها و
فعاليت هاي مربوط به آموزش و ترويج تهيه و توزيع و يا در دست تهيه بوده و اين در
حالي است كه دانشجويان ، استادان ، متخصصان و كارشناسان متعددي نيز در حال حاضر به
مطالعه ، بررسي، پژوهش و تحقيق در زمينه هاي مختلف و متنوع آموزش و ترويج كشاورزي
و روستائي مشغول به كار مي باشند. و از آنجا كه تحقق آموزش و ترويج به منظور...........
Group extension is a way of disseminating information and technologies on agricultural and rural development through groups of farmers. It aims to develop local skills and empower local people to solve their own problems. It is a key part of participatory extension processes (see the section on Participatory agricultural extension).
Government and non-government organizations have too few staff and resources to provide extension advice to every farmer individually. Traditional extension approaches are often top-down and ineffective. Working with groups of farmers allows staff to interact with larger numbers of farmers at the same time, thus using scarce resources efficiently. In addition, many activities are best performed by groups of farmers rather than individuals. Group members can pool their labour and other resources, divide tasks into manageable units, learn from one another, and make decisions jointly. The examples later in this section illustrate this.
نقش نيروی انسانی در توسعه و شکوفائی جامعه به قدری مهم و دارای ارزش است که بنابر عقيده بسياری از روشنفکران و دانشمندان منابع انسانی متخصص و ماهر موجود در يک جامعه، از مهمترين دارائی های آن به حساب می آيند. ( زمانی پور ، ۱۳۷۳ ). در طی چند دهه اخير در همه ممالک جهان تقاضای آموزش عالی رو به فزونی رفته و شمار فارغ التحصيلان مدارس متوسطه که به دانشگاهها گرايش داشته اند به ميزان تعجب آوری چندين برابر گنجايش ظرفيتهای پذيرش دانشگاهی بوده است.در سال 1975 بنابر برآوردهای سازمان خواروبار جهانیFAO ، کشاورزی وسیله معیشت نیمی از افراد ساکن در سیاره زمین بوده است. و اما در ایران نظام آموزش عالی کشاورزی غالبأ نظام آموزشی مخصوصأ آموزش کشاورزی نظامی جداگانه بوده و تحت تأثیر تقلید از نظامهای آموزشی دیگر کشورها می باشد و معمولأ با شرایط محلی لازم در این زمینه انطباق نیافته است و نتیجه آنکه با اضافه شدن مسائل مربوط به کمبود اعتبارات و تجهیزات متأسفانه منجر به رشد ناقص و بعضأ منفی در بخش تحقیقات و آموزش شده است و در این بین شفاهی و خطابه ای شدن اقدامات لازم و ضروری در این زمینه باعث خستگی جمعیت دانشجویی ، افت تحصیلی و سیاست زدایی گسترده در این زمینه شده است.و اما این مسائل نه تنها از بار وظایف آموزش عالی کم نکرده است، بلکه در کنار پدیده انفجار جمعیت دانشجویی در چند دهه اخیر آموزش عالی با راه اندازی دانشگاه ها و تحولات ساختاری در الگوهای دانشگاهی قرون وسطایی ، رسالت نوینی نیز پیدا کرده است که آن را دچار چالشها و تغییرات اساسی در نقشهای فعلی خود می کند. به هر حال در رویارویی گسترده نظام آموزش عالی با این چالشها اینطور به نظر می رسد که اهداف نظام آموزشی جاری ، نامطمئن و پیچیده هستند (Ivan Illich ) ، حتی با اینکه شاهد تلاشهایی در راه « رنگ باختن » ساختار سنتی باشیم نمی توان به راحتی انکار کرد که این جهش عددی در افزایش ظرفیتها و پذیرش دانشجو ظرف سی سال گذشته با نرخ 7 و 8 درصد در سال که شعله های آن امروزه رو به فروکش است باعث تغییر در طبیعت تاریخی آموزش عالی و تأثیر بر تغییر نگرش مدیران و صاحبنظران نشود ( کتاب سال آمار آموزش عالی).این انفجار آماری، تخصصی شدن و متفاوت شدن نظامهای تحصیلی ، توسعه مسئله مطالعه و تحقيق را در زمينه عمق انديشه و بينش علمی دانشجويان و شناخت استعدادهای بالقوه آنها و توجه به جنبه های عاطفی و شخصيت افراد حتی سنجش توانشهای روان حرکتی و نهايتأ مهندسی عوامل انسانی مؤثر بر يادگيری به ويژه در رشته های کاربردی از جمله کشاورزی اجتناب ناپذیر می نماید.
توجه به آینده ما را بهطور جدى محتاج تجهیز به ابزار اصلى توسعهٔ کشاورزى یعنى ترویج و آموزش کشاورزى و منابع طبیعى نموده است و لازم خواهد بود که بهجاى باقىگذاردن مشکلات ریشهاى براى نسل آتی، به سرمایهگذارى وسیعى که متضمن ثمرهاى ارزنده باشد، اقدام گردد و از این طریق در اسرع وقت به ارتقاء فرهنگ حرفهاى روستائیان توجه شود. بههمین منظور کنفرانس جهانى تحول کشاورزى و توسعهٔ روستائى در سال ۱۹۷۹ از طریق سازمان خواربار و کشاورزى جهانى در رم تشکیل گردید که ۱۴۵ نماینده شامل ۸۹ وزیر، ۲۵ معاون وزیر و ۱۳۴۳ نماینده و ناظر از کشورهاى عضو در آن شرکت داشتند. در این کنفرانس ضمن تأکید بر لزوم آموزش زنان روستائی، بر اولویت بررسى وضعیت تحقیق و ترویج و آموزش در خصوص توسعهٔ روستائى و حذف فقرا از این جوامع و توجیه آنها بهسمت پذیرش نوآورىها و پیشرفتهاى فنى مناسب با موقعیت تولیدکنندگان جزء (کشاورزان خردهپا) تأکید شد و دولتها را به اجراء سیاستهاى آموزشی، چه از لحاظ سیاستها و اولویتهاى آموزشى و چه از لحاظ توسعهٔ ادراک و رشد نیروى کار از جمله موارد زیر مقید نمود:
۱- اولویت دادن به تحقیق آموزش و سوادآموزى جهانى مرتبط با سایز اجزاء توسعه و ستیابى به تمامى یا بخشى از اهداف عمدهٔ آموزشى عمومى تا سال ۲۰۰۰ و تنظیم برنامههاى آموزشى مربوط به بهداشت و تغذیه، بهویژه براى دانشآموزان، بهمنظور تسهیل تحقیق اهداف مزبور.
۲- تأکید بر سوادآموزى و مرتبط کردن برنامههاى آموزشى با شرایط خاص مناطق روستائی، مزارع و سایر منابع باید به مدارس اختصاص یابند.
۳- تقویت آموزشهاى غیررسمى با تأکید بر سوادآموزى عملی، بهداشت، اقتصاد خانه، تغذیه، تنظیم خانواده، قوانین کشاورزی، خدمات حقوقی، تعاون و مدیریت مزرعه و نیز تمرکز جدى بر تعالى مهارتها و تجارب حرفهاى کشاورزان.
۴- تقویت آموزشهاى غیررسمى براى بالا بردن مهارتهاى مورد نیاز براى صنایع روستائی، تأسیسات و تگهدارى آنها.
۵- توسعهٔ آموزش ترویج کشاورزی، جنگلدارى و ماهیگیرى بهخصوص در حد متوسط جامعه با تأکید بر مشکلگشائى و تطبیق با شرایط محلى و تجارب عملی، ارتباط تحقیق و ترویج و آموزش رشد مهارتهاى فنى روستا و تقویت این ارتباط و جلب مشارکت روستائیان در تنظیم اولویتهاى تحقیقى و آموزشى ترویج.
از طریق این کنفرانس، همکارى طولانى و موفق سازمان خواربار و کشاورزى جهانی، یونسکو و سازمان جهانى کارگرى در زمینهٔ آموزش کشاورزى وارد مرحلهٔ جدیدى شد؛ سه سازمان مزبور توافق کردند که براى تقویت و پیگیرى نتایج کنفرانس تلاش کنند.
این همه، در نهایت یک نکتهٔ کاملاً جدى را در جهت توسعهٔ روستائى و کاربرد آموزش در این مسیر روشن مىکند که وضع نابسامان کنونى و نیز فقر اطلاعاتی، مهارتى و امکاناتى تولیدکنندگان محصولات زراعى و دامى به هیچوجه صحنه خوبى براى ورود به دنیاى جمعیتى آینده نیست از این رو لازم است در سطح جهانی، و دست کم دربارهٔ موضوع مورد بحث در این مجموعه براى توسعهٔ آموزشهاى فنى و حرفهاى رسمى و غیررسمى در کشاورزى و منابع طبیعى تمهیدات اساسى اندیشیده شود و هر چه سریعتر قواى فرتوت این افراد که به واقع پشتوانهد تأمین نیازهاى اولیهٔ کشور هستند بازسازى و دائماً تقویت شود.
سازمان خواربار و کشاروزى جهانى در این زمینه لااقل در سال ۱۹۷۹، که کنفرانس مزبور تشکیل شد، ۲/۷۲ درصد از طرحهاى خود را به فعالیتهاى آموزشى کشاورزی، نزدیک ۸ درصد را به ماهیگیرى و شیلات، ۲/۶ درصد را به جنگلدارى و ۶/۱۳ درصد بقیه را به سایر آموزشهاى مربوط به کشاورزى و منابع طبیعى اختصاص داده است. اما با توجه به آنچه در زمینهٔ حیاتى بودن ترویج و آموزش کشاورزى مطرح شد چرا هنوز در بسیارى از کشوردهاى در حال رشد:
۲- صدها زن و مرد جوان فارغالتحصیل از مدارس و دانشکدههاى کشاورزى هیچجا بهطور مستقیم و یا غیرمستقیم در امر توسعهٔ کشاورزى دخالت ندارند؟.
۳- کشاورزانى که عمرى در کار کشاورزى اشتغال داشتهاند و بهشدت نیازمند افزایش کارآئى حرفهاى هستند از آموزشى که واقعاً بدان احتیاج دارند دور ماندهاند؟.
علاوه بر پرسشهاى فوق باز هم باید دریافت که چرا، بهویژه در کشور ما، کشاورزى که حیاتىترین نقش را در تأمین احتیاجات کشور و رفع نیازهاى جمعیت انبوه آن دارد علىرغم تأئید همه متخصصان، صاحبنظران، سیاستمداران و مسؤولان دورههاى مختلف تاریخ کشور هنوز هم کمترین رشد را دارد و آن طور که باید و شاید مورد توجه قرار نمىگیرد.
يكي از رسالتهاي مهم هر رشتهاي بردن دانش و علم آن رشته در بين اقشار مختلف جامعه است. به عبارت ديگر مطالبي كه دانشجويان در دانشگاهها فرا ميگيرند، مستقيماً براي عموم مردم قابل استفاده نيست بلكه بايد تغيير و تحولي در آن صورت گيرد تا متناسب با سطح توانايي هر يك از مخاطبان بتوان ايدهها و نوآوريها را در اختيارشان قرار داد. در كشاورزي نيز ما با افراد مختلفي سر و كار داريم كه از لحاظ سطح علمي و آگاهي در ردههاي متفاوتي قرار دارند. افرادي كه نياز به دانش كشاورزي نوين دارند اما نميتوانند اين دانش را از كتب كشاورزي به دست بياورند بلكه بايد متخصصاني باشند كه يافتههاي جديد علمي را متناسب با سطح دانش و توان علمي اين دسته از مخاطبان در اختيار آنها قرار دهند اين متخصصان همان مهندسين ترويج و آموزش كشاورزي هستند.البته بخش آموزش اين گرايش شامل آموزشهاي رسمي نيز ميشود؛ يعني دانشجويان مهندسي ترويج و آموزش كشاورزي در اين بخش با نحوه برنامهريزي آموزشي، تدريس و مديريت هنرستانها و دبيرستانهاي كشاورزي آشنا ميشوند. واقیعت این است که تحصیل در رشتههای کشاورزی با این هدف صورت میگیرد تا علم و دانش مفیدی برای توسعه کشاورزی و حل مسایل مرتبط با آن، فراهم شود. حال نیاز است تا افرادی، این دانش و چگونگی استفاده از آن در مزرعه را، به روستاییان و کشاورزان آموزش دهند. این وظیفه خطیر بر عهده کارشناسان ترویج و مروجان کشاورزی است که چگونگی انتقال دانش و مهارت به روستاییان و کشاورزان را در دانشگاه فرا گرفتهاند و بدون حضور آنان، زحمات و تلاش سایر متخصصان کشاورزی، راه به جایی نخواهد برد. بنابراین، کار اصلی یک کارشناس ترویج و آموزش کشاورزی، ارائه آموزشهای مداوم و مستمر به مخاطبان در بخش کشاورزی کشور است. كارشناسان ترويج و مروجان كشاورزي عهدهدار برنامهريزي، سازماندهي، رهبري، كنترل و انجام فعاليتهاي ترويجي ميباشند و در اين مسير، همانند یک پل ارتباطی، نيازها و مسايل روستايي و كشاورزي را به مراكز تحقیقاتي منتقل ميسازند و در عوض، راهحل این مسایل و مشکلات را از این مراکز اخذ کرده و به روستاییان و کشاورزان آموزش میدهند.
از مهمترین اهداف ترویج و آموزش کشاورزی میتوان به انتقال و اشاعه نوآوريهاي سودمند كشاورزي و همچنين دانش موجود به روستاییان، کشاورزان، باغداران، دامداران، مرتعداران، جنگلنشینان، ماهیگیران و تمامی افرادی اشاره کرد که به طور مستقیم در تولیدات بخش کشاورزی کشور دخالت دارند تا ضمن افزايش كمي و كيفي توليدات این بخش، زندگی بهتری برای همگان به دست آید.
هدف از دوره کارشناسی ترویج و آموزش کشاورزی نیز تربیت کارشناسانی است که با تکیه بر آموختههای نظری، عملی و تجارب حاصل خود در زمینههای علوم کشاورزی، تربیتی و اجتماعی بتوانند به عنوان کارشناس در مقام سرپرست، کارشناس ترویج، مروج کشاورزی، و همچنین سرپرست، کارشناس و مربی آموزشی در مراکز آموزش کشاورزی و دبیرستانهای کشاورزی و نظایر آن، انجام وظیفه نمایند.
وجه تمایز متخصصان ترویج و آموزش کشاورزی با متخصصان سایر رشتههای کشاورزی
یک فارغالتحصل در رشته ترویج و آموزش کشاورزی همانند سایر رشتههای کشاورزی، یک مهندس کشاورزی عمومی است زیرا، درسهای مشترک زیادی را همانند آنان میگذراند (مانند درسهای عمومی، پایه و اصلی کشاورزی مانند زراعت، باغبانی، گیاهپزشکی، دامپروری و ...) اما فرق آنان در این است که درسهای تخصصی در زمینه ترویج و آموزش کشاورزی را میگذرانند، تا بتوانند ضمن آشنایی کافی با کشاورزی، آن را ترویج کنند و به دیگران نیز آموزش دهند. بنابراین، اگر سر و کار سایر تخصصهای کشاورزی با گیاهان، دام و یا مواد بیجان است، کار اصلی کارشناس ترویج و آموزش کشاورزی با انسان و مردم روستایی است.
گروه ترویج و آموزش کشاورزی
گروه ترويج و آموزش کشاورزي يکي از گروههاي آموزشي دانشکدههای علوم کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان است. اين گروه، فعاليت خود را از سال 1387 با پذیرش دانشجو در اولین دوره آموزشي کارشناسی، آغاز کرده است.
دروس، تعداد واحدها، گرایشها
دانشجویان مقطع کارشناسی رشته ترویج و آموزش کشاورزی برای توانا شدن در انجام وظایف محوله، درسهایی را در طی 4 سال (حداکثر مجاز 6 سال) در دانشگاه میگذرانند. این دروس عبارتند از: عمومی (20 واحد)، علوم پایه (19 واحد)، اصلی کشاورزی (41 واحد)، تخصصی الزامی (36 واحد)، تخصصی اختیاری (4 واحد)، گرایشی(15 واحد). در حال حاضر دانشجویان میتوانند با انتخاب دروس گرایش از نیمسال ششم در دو گرایش زراعت و باغبانی از این دانشگاه فارغالتحصیل شوند.(دروس پیشنهادی گروه در پیوست بروشور ارائه شده است)
اساتید
در حال حاضر گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی دارای سه عضو هیات علمی تمام وقت میباشد که اسامی آنان به شرح زیر است:
1_آقای دکتر محمدرضا محبوبی (استادیار)
2_آقای دکتر ابوالقاسم شریفزاده (استادیار)
3_آقای دکتر احمد عابدی سروستانی (استادیار).
اعضای هیات علمی که بورس دانشگاه هستند و طی سال آینده به گروه ملحق می شوند آقایان غلامحسین عبداله زاده و علی رضا خواجه شاهکویی هستند.
بازار کار و موقعيت شغلي در ايران مهندسين ترويج و آموزش كشاورزي ميتوانند به عنوان رئيس سازمان كشاورزي استان، مجري طرحهاي تحقيقاتي - ترويجي، كارشناس ترويج و آموزش در وزارت تعاون، صندوق بيمه و سازمان مديريت و برنامهريزي مشغول به فعاليت شوند و باعث ارتقاي سطح زندگي روستاييان گردند. يا به عنوان كارشناس، گروهي از مروجين را براي انتقال يافتههاي نوين به روستاييان آماده كرده، بر كار آنها نظارت كنند.همچنين ميتوانند به عنوان مدير، آموزشگر، برنامهريز آموزشي يا تكنولوژيست آموزشي در هنرستانها و دبيرستانهاي كشاورزي فعاليت نمايند يا در سمينارها و كنگرههاي علمي مسؤول وسايل ديداري و شنيداري شوند و به عنوان سردبير روزنامهها و نشريات كشاورزي در جامعه خدمت كنند.لازم به ذكر است كه در بخش كشاورزي، نياز به آموزش هم براي زنان و هم براي مردان روستايي وجود دارد، بنابراين فارغالتحصيلان اين گرايش چه زن و چه مرد ميتوانند فرصت شغلي مناسبي داشته و نقش بسيار ارزندهاي در بهبود وضعيت روستاييان داشته باشند.
فارغالتحصیلان ترویج و آموزش کشاورزی میتوانند به عنوان کارشناس در ادارات دولتی مانند سازمان جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، سیلات، محیط زیست، اداره تعاون، مراکز آموزش کشاورزی، دبیرستانهای کشاورزی و یا سازمانها و شرکتهای خصوصی به کار مشغول شوند. همچنین، امکان اشتغال از طریق سازمان نظام مهندسی کشاورزی و یا راهاندازی بنگاههای تولیدی و خدماتی خصوصی وجود دارد.
تواناييهاي لازم: مهندسي ترويج و آموزش كشاورزي يكي از رشتههاي بين رشتهاي است چون دروس آن حيطه گستردهاي از علوم مختلف شامل ارتباطات، روانشناسي تربيتي، تكنولوژي آموزشي، علوم تربيتي، مديريت، كامپيوتر، آمار و كشاورزي را دربرميگيرد.به همين دليل دانشجوي اين گرايش بايد هم در دروس مهم مهندسي كشاورزي مانند زيستشناسي، شيمي و رياضي قوي باشد و هم توانمنديهاي لازم براي تدريس را داشته باشد؛ يعني بايد صبر و حوصله بسيار داشته و با كوچكترين عدم پذيرش از سوي كشاورزان، دلسرد نشود. در ضمن بايد نوانديش و خلاق باشد تا بتواند به بهترين نحو به ترويج و آموزش كشاورزي بپردازد و از روشهاي متعدد و متفاوت تكنولوژي آموزشي مثل تهيه پوستر، فيلم و عكس در اين راه استفاده نمايد. همچنين بايد شخصيتي برونگرا داشته باشد تا بتواند با طبقات مختلف جامعه به خصوص قشر روستايي ارتباط برقرار كند و با جلب اعتماد آنها، دانش تئوري و عملي را به كشاورزان منتقل سازد و در نهايت لازم است كه از محيط روستايي و فعاليتهاي كشاورزي لذت ببرد و علاقهمند به همكاري و كمك به ديگران باشد. ادامه تحصیل
در حال حاضر دانشجویان رشته ترویج و آموزش کشاورزی میتوانند در مقاطع تحصیلی کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاههای داخل و یا خارج از کشور به ادامه تحصیل بپردازند. در حال حاضر دانشگاههای تهران، تربیت مدرس و شیراز و واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد مجری دوره دکترا و دانشگاههای تهران، تربیت مدرس، شیراز، همدان، بیرجند و برخی واحدهای دانشگاه آزاد مجری دوره های کارشناسی ارشد هستند. لازم به ذکر است برخی دانشگاههای کشور از جمله دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی در حال پی گیری راه اندازی مقطع ارشد رشته هستند که پیش بینی می شود تعداد دانشگاههای مجری دوره های تحصیلات تکمیلی رشته طی سالهای آینده افزایش چشمگیری یابند. در خارج از کشور رشته تحصیلی در مقاطع مختلف آن فعال است که می توان به دانشگاههای کشورهایی چون آمریکا، هلند، انگلستان، کانادا، هند، مالزی، استرالیا و.... اشاره کرد.
ترویج و آموزش کشاورزی نوعی آموزش غیر رسمی به روستائیان و علاقمندان به کشاورزی برای آشنائی و استفاده از فناوریهای نو جهت افزایش تولید و بهرهوری و درآمد و ارتقای سطح زندگی تولیدکنندگان کشاورزی و رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و روستائی است.
ترویج کشاورزی یاری هدفدار در تصمیمگیری و شکل گیری نظرات تعریف شده است. کارشناسان آن را نوعی مداخله گری ارتباطی حرفهای میدانند که توسط یک نهاد به منظور ایجاد تغییرات داوطلبانه رفتاری در کشاورزان با فرض داشتن منافع جمعی یا اجتماعی بنا میشود.
هدفها
هدف ترویج کشاورزی رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و ارتقاء سطح زندگی کشاورزان بویژه کشاورزان خردهمالک و تهیدست است تا از طریق آشنائی با یافتههای پژوهشی و فناوری بصورت ساده و کاربردی بتوانند با افزایش تولید و کاهش هزینه و کسب درآمد بیشتر سطح زندگی خود و خانواده را فراهم نمایند. ترویج کشاورزی در کشورهای در حال توسعه برای رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و روستائی یکی از عناصر ضروری است که بیشتر در قالب نظامهای دولتی و اخیرا در برخی کشورها بصورت فعالیتهای ترویج خصوصی کشاورزان را تحت آموزش به روشهای مختلف قرار میدهند. البته در کشور ما این هدف آنگونه که انتظار میرود محقق نگردیده است زیرا کارشناسان ما پس از تحصیل به خاطر کم تجربگی و تئوریک بودن مطالب درسی تدریس شده در دانشگاه اکثرا یا بیکارند یا هنگام ورود به عرصه کار و در عمل به جای کمک به رشد و توسعه کشاورزی و ترویج کشاورزی بین کشاورزان به پشت میز نشینانی تئوری پرداز و آمارساز مبدل می شوند که حتی کشاورزان نیز بر ناکار آمدی بسیاری از آنان در عرصه عمل به علوم آموخته شان شاهدند. و توجه به نابسامانی ها و عدم پیشرفت چشمگیر در این عرصه تاییدی بر این مدعااست .
ترویج فعالیتی است مدون،برنامه ریزی شده،منظم و هدفدار در جهت افزایش تولید و ارتقاء سطح زندگی روستایی،همچنین ترویج فرآیندی آموزشی،جهت دار به سمت گروههای هدف می باشد که این فرآیند ، زمینه ای را فراهم میکند تا آنها را برای حل مشکلاتشان توانمند نماید.
بنابر این به منظور رفع نیازهای دانشی،بینشی و مهارتی روستائیان به ویزه کشاورزان و تقویت توان تولیدی آنان، تحقق بینش انسانی،پدیداری زمینه مناسب برای بروز خلاقیتهای متفاوت و استمرار حرکت تعاملی انسان،لازم است امکانات آموزشی متناسب با هر گروه فراهم آید تا نیازهای فعلی و آتی جامعه تا حد امکان رفع شده و افراد را به فراگیری بیشتر و تحقق اهداف به صورتی نظارت شده تشویق نماید.
در این راستا اهداف حوزه ترویج و نظام بهره برداری به شرح زیر می باشد.
تدوین مکانیزمهای ایجاد تحول و ارتقاءسطح دانش،تغییر نگرش و بهبود مهارت روستائیان و بهره برداران بخش کشاورزی
طراحی و اجرای آموزشهای فنی و حرفه ای غیر رسمی
تجهیز و پشتیبانی مراکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی
ایجاد الگوهای ترویجی مناسب
تولید و توزیع رسانه های ترویجی
ایجاد بستر مناسب برای گسترش ترویج خصوصی
زمینه سازی جهت گسترش مشارکت نیروهای مردمی
سازماندهی تولید کنندگان خرد در بخش کشاورزی
اطلاع رسانی علمی و پزوهشی به بهره برداران
توسعه تشکلها و سازمانهای غیر دولتی
جذب و سازماندهی سربازان سازندگی
ایجاد باشگاه کشاورزان جوان
جذب و سازماندهی مددکاران ترویجی
بهبود توسعه نیروی انسانی ترویج و نظام بهره برداری
حفظ منابع پایه،یکپارچه سازی اراضی در قالب تعاونی های تولید و شرکتهای سهامی زراعی
به منظور تحقق اهداف فوق ، فعالیت های ترویج و نظام بهره برداری استان در قالب ساختار تشکیلاتی ذیل اجراء می گردد که شامل:
با سلام همکاری در این وبلاگ برای عموم دانشجویان رشته های کشاورزی بخصوص رشته ترویج و آموزش کشاورزی آزاد بوده و موجب سرفرازی ماست. با تشکر : محمد اسماعیلی اول گروه ترویج و آموزش کشاورزی گرگان
